Hoe gaat het toe tijdens quakermeetings?

Richard Allen: Silence and Speech. For anyone new to Quaker worship.    

Dit is een heel mooi boekje, vind ik. Het is geschreven voor attenders, en ik had het zelf heel graag gehad in de tijd dat ik kennis maakte met het Genootschap, want het geeft heel praktische uitleg over de gang van zaken die voor quakers zo gewoon is, maar voor nieuwkomers vaak erg raadselachtig. Bijvoorbeeld, wanneer begint een meeting nu eigenlijk? En wat zijn de ongeschreven regels voor het spreken tijdens te stilte?
Richard Allen beschrijft hoe je je het beste kunt voorbereiden op een meeting, en welke methoden gevolgd kunnen worden om ‘in te keren' tot de stilte. Zo schrijft hij: sommigen van ons laten beelden en gedachten opkomen, bekijken ze en zetten ze aan de kant. Sommigen beginnen de meeting door anderen geestelijk in hun armen te nemen, en met liefde aan hen te denken. Anderen brengen een gedachte of gebeurtenis in hun gedachten die veel voor hen heeft betekend, of een schilderij of muziekstuk. Ook zijn er mensen die een enkel woord in gedachten nemen, zoals "God" of "Liefde." Allen beschrijft ook dat het soms heel lastig is om onrustige of triviale gedachten kwijt te raken (‘heb ik het gas wel uitgedraaid?') en moedigt aan om toch steeds weer opnieuw te proberen. Uiteindelijk, zo zegt hij, ervaren we vaak dat we geholpen worden, en dat de dingen op hun plaats vallen zodat we een dieper niveau van stilte bereiken, niet door ons toedoen, maar omdat we daarbij geholpen worden. Hij beschrijft dit ‘stiltecentrum' in prachtige bewoordingen, met een simpele, directe, maar toch heel beeldende stijl.
Ik vond het hoofdstuk over het spreken tijdens de meeting erg duidelijk en informatief. Hij stelt de juiste vragen. Wanneer moeten we spreken? Volgens Allen niet vaker dan eenmaal, en vooral helder en rustig, en beter niet wachten tot helemaal op het einde van het uur; ook raadt hij aan om rustig na te denken of je nu wel of niet spreken zult, en er geen probleem van te maken als je toch niet aan de beurt komt. En waarover moeten we spreken? Dat kan over religieuze zaken gaan, maar ook over alledaagse. In elk geval moeten we niet voorbereide teksten meenemen, maar ons laten leiden door de ingeving van het moment. We moeten bij het spreken nuchter blijven en emotionele uitbarstingen vermijden, evenals beladen onderwerpen uit de politiek of theologie. Is de meeting een soort zondagse activiteit? Nee, het is meer dan een wekelijkse bijeenkomst: meetings vormen de kern van een levenswijze, het hart van ons dagelijks bestaan, dat we meebrengen naar de meeting en dat daar gevoed en gesterkt wordt. Er is dus een wisselwerking, een onzichtbaar en stil proces, dat we gezamenlijk meemaken en dat op den duur diepe gevolgen kan hebben.
De toon van dit boekje is precies wat je zou wensen voor een brochure voor attenders. Direct, praktisch, vol ervaringswijsheid, bescheiden, maar vooral met een groot gevoel voor het mysterie van de quakerervaring.

Richard Allen: Silence and Speech. uitg.Quaker Books, Prijs: € 2,50